Pentagon Inspector General Report Details Costs and Supply Chain Challenges Following Military Operations

گزارش پنتاگون بیش از آنکه یک گزارش درباره خسارت باشد، گزارشی درباره «تابآوری نظامی» است.بر اساس این گزارش، عملیات امریکا حدود ۳۳.۴ میلیارد دلار هزینه داشته که ۲۲.۳ میلیارد دلار آن مربوط به مهمات مصرفشده بوده است. بازرس کل پنتاگون تصریح کرده که حجم مصرف مهمات موجب «کاستیهای راهبردی در ذخایر» و آشکار شدن گلوگاههایی در ظرفیت صنعتی آمریکا برای بازتأمین مهمات شده است.

خبرآنلاین - رسول صَفرآهنگ- جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل، صرفنظر از ارزیابیهای سیاسی درباره آغاز، اهداف یا نتایج آن، یک واقعیت مهم را برای مطالعات راهبردی آشکار کرد و آن هم برتری نظامی یک قدرت بزرگ الزاماً به معنای مصونیت آن از آسیبپذیری نیست. در همین راستا گزارش تازه بازرس کل وزارت دفاع آمریکا درباره عملیات نظامی علیه ایران، که منتشر شد، از این منظر اهمیت ویژهای دارد. زیرا برای نخستینبار تصویری نسبتاً جامع از هزینههای نظامی، آسیب به پایگاهها و تجهیزات، مصرف مهمات و دشواریهای بازسازی ظرفیتهای نظامی آمریکا ارائه میکند.

اهمیت گزارش تنها در ارقام آن نیست بلکه اهمیت اصلی در آن است که دادههای رسمی آمریکا نشان میدهند حملات ایران توانستهاند بخشی از فرضیات سنتی درباره امنیت زیرساختهای نظامی آمریکا در خاورمیانه را به چالش بکشند. بر اساس این گزارش، حملات ایران صدها ساختمان و سازه نظامی آمریکا را در پایگاههایی در کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن آسیب زده یا تخریب کرده است. پیامد این وضعیت تنها هزینه تعمیرات نیست، بلکه در برخی موارد، مسیرهای لجستیکی آمریکا نیز تغییر کرده و دیگو گارسیا در اقیانوس هند به عنوان یک مرکز مهم پشتیبانی دریایی مورد استفاده قرار گرفته است. تغییری که چرخه تأمین را به ۱۴ تا ۱۸ روز افزایش داده است.

از سوی دیگر، این مسئله را باید در چارچوب مفهوم «آسیبپذیری قدرتهای بزرگ» تحلیل کرد. چرا که قدرت نظامی صرفاً به تعداد هواپیماها، موشکها، ناوها یا نیروهای نظامی وابسته نیست، بلکه به توانایی یک دولت برای حفظ عملیات در طول زمان نیز وابسته است. ارتشی که بتواند یک حمله بسیار سنگین انجام دهد اما برای ادامه عملیات با مشکل تأمین مهمات، تعمیر تجهیزات، انتقال نیرو یا حفاظت از پایگاههای خود مواجه شود، از نظر راهبردی با مسئلهای متفاوت از شکست تاکتیکی روبهرو است.

در این چارچوب، گزارش پنتاگون بیش از آنکه یک گزارش درباره خسارت باشد، گزارشی درباره «تابآوری نظامی» است. تابآوری یعنی توانایی یک نظام نظامی برای تحمل ضربه، حفظ عملکرد، بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده و ادامه عملیات بدون آنکه ساختار کلی آن دچار اختلال پایدار شود. از همین منظر، مهمترین بخش گزارش شاید نه تعداد ساختمانهای آسیبدیده، بلکه تأثیر حملات بر زنجیره لجستیکی و ذخایر مهمات آمریکا باشد.

بر اساس این گزارش، عملیات امریکا حدود ۳۳.۴ میلیارد دلار هزینه داشته که ۲۲.۳ میلیارد دلار آن مربوط به مهمات مصرفشده بوده است. بازرس کل پنتاگون تصریح کرده که حجم مصرف مهمات موجب «کاستیهای راهبردی در ذخایر» و آشکار شدن گلوگاههایی در ظرفیت صنعتی آمریکا برای بازتأمین مهمات شده است. این گلوگاهها، از جمله به تولید موتورهای راکتی جامد، مواد منفجره و پیشرانهای باکیفیت و نیروی انسانی ماهر مربوط میشوند.

این نکته از منظر راهبردی بسیار مهمتر از یک عدد مالی است. در جنگهای مدرن، مسئله تنها این نیست که یک کشور چه مقدار سلاح در اختیار دارد؛ پرسش مهمتر این است که با چه سرعتی میتواند سلاح مصرفشده را جایگزین کند. فاصله میان «موجودی» و «ظرفیت تولید» همان جایی است که ممکن است یک ارتش بزرگ با محدودیت مواجه شود.

از سوی دیگر یکی از مهمترین درسهای جنگ ۲۰۲۶ را باید در تحول مفهوم پایگاه نظامی جستوجو کرد. پایگاههای آمریکا در خاورمیانه صرفاً محل استقرار نیرو و تجهیزات نیستند. آنها گرههای یک شبکه گسترده عملیاتیاند که هواپیما، سوخت، مهمات، اطلاعات، تعمیرات، فرماندهی و ارتباطات را به یکدیگر متصل میکنند. بنابراین، آسیب به یک پایگاه لزوماً به معنای از بین رفتن ظرفیت نظامی آن نیست، اما میتواند کارایی شبکهای را که آن پایگاه بخشی از آن است کاهش دهد.

گزارش پنتاگون نشان میدهد که حملات ایران به زیرساختهای آمریکا در چند کشور منطقه، بخشی از این شبکه را تحت فشار قرار داده است. در نتیجه، آمریکا مجبور شده است بخشی از فعالیتهای لجستیکی خود را به نقاط دورتری منتقل کند. انتقال پشتیبانی به دیگو گارسیا نمونه روشنی از این تغییر است، زیرا فاصله بیشتر به معنای افزایش زمان انتقال، مصرف بیشتر منابع و کاهش انعطاف عملیاتی است.

از این منظر، یکی از نقاط قوت عملیات ایران در جنگ ۲۰۲۶ را نمیتوان صرفاً در میزان خسارت فیزیکی جستوجو کرد. اهمیت راهبردی حملات در آن بود که توانستند بر «معماری حضور نظامی آمریکا» فشار وارد کنند. اگر یک حمله موجب شود هواپیماها، مهمات یا نیروها از یک مرکز نزدیک به منطقه عملیات به نقطهای دورتر منتقل شوند، پیامد آن فقط تخریب یک ساختمان نیست، بلکه تغییر در زمان، هزینه و پیچیدگی عملیات است.

این همان چیزی است که در مطالعات نظامی از آن با مفهوم «عمق لجستیکی» یاد میشود. هرچه یک نیروی نظامی مجبور باشد عملیات خود را از فاصله بیشتری پشتیبانی کند، زنجیره لجستیکی آن طولانیتر و نقاط آسیبپذیری آن بیشتر میشود. گزارش پنتاگون نشان میدهد که در برخی موارد، حملات ایران چنین اثری بر شبکه پشتیبانی آمریکا داشته است.

این مسئله همچنین نشان میدهد که دفاع موشکی و پدافند هوایی، هرچند برای حفاظت از نیروها و زیرساختها حیاتیاند، لزوماً مصونیت مطلق ایجاد نمیکنند. در یک نبرد موشکی و پهپادی گسترده، حتی نرخ بالای رهگیری نیز میتواند به معنای مصرف حجم عظیمی از موشکهای دفاعی باشد. به همین دلیل، دفاع موفق فقط با درصد رهگیری سنجیده نمیشود؛ بلکه باید هزینه رهگیری، ذخایر باقیمانده، سرعت بازتأمین و توان طرف مقابل برای ادامه حملات نیز محاسبه شود.

اینجا یک رابطه مهم میان «هزینه حمله» و «هزینه دفاع» شکل میگیرد. اگر مهاجم بتواند با استفاده از سامانههایی نسبتاً ارزانتر، مدافع را وادار به استفاده از مهمات بسیار گرانقیمت کند، حتی در صورت موفقیت پدافند، فشار اقتصادی و لجستیکی بر مدافع افزایش مییابد. البته این رابطه به تنهایی به معنای برتری یک طرف نیست. زیرا هزینه واقعی یک حمله به دقت، میزان تخریب، ارزش هدف و پاسخ نظامی طرف مقابل نیز بستگی دارد.

اما گزارش آمریکا نشان میدهد که جنگ ۲۰۲۶ این مسئله را به سطحی رسانده که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک مسئله تاکتیکی دانست. مصرف ۲۲.۳ میلیارد دلار مهمات در چهار ماه و آشکار شدن گلوگاههای تولید، نشان میدهد که ظرفیت صنعتی بخشی جداییناپذیر از نتیجه جنگ است.

در همین چارچوب، آسیب به هواپیماها و تجهیزات نیز اهمیت پیدا میکند. گزارشهای مبتنی بر ارزیابی بازرس کل از آسیب یا انهدام چندین هواپیما و تا ۳۰ پهپاد MQ-9 Reaper خبر دادهاند. همچنین چهار فروند F-15 و چند هواپیمای دیگر آسیب دیده یا از بین رفتهاند. این ارقام در مقایسه با کل ناوگان نظامی آمریکا به معنای از دست رفتن توان هوایی این کشور نیست، اما نشاندهنده این

Source report from KhabarOnline. Iranian Ground Report does not independently verify source-feed items.